Amyotrofische laterale sclerose (ALS) is een zeldzame ziekte. Dat komt vooral omdat de patiënten zo snel overlijden: ze blijven daardoor met weinig. Het klinkt wreed en dat is het ook. Neurobioloog Ludo Van Den Bosch en neuroloog Philip Van Damme blijven verbeten zoeken naar de mechanismen die ALS veroorzaken en naar manieren om in te grijpen. Van Den Bosch doet het vanuit zijn lab in het VIB-KU Leuven Center for Brain & Disease Research en in nauwe samenwerking met de ALS-liga. Hij kreeg er meerdere prestigieuze prijzen voor.

Van Den Bosch: “De financiële injectie van Opening the future heeft ons een vliegende start gegeven om te werken met induced pluripotent stem cells (iPSCs). Samen met het Stamcelinstituut Leuven zetten we huidcellen van patiënten om in stamcellen en vervolgens in motorneuronen en spieren. Op die manier kunnen we in het labo een menselijk model maken.” In dat model ontdekte Van Den Bosch dat er iets fout loopt bij het transport van de zenuwcel naar de spieren en dat dit kan hersteld worden.

Philip Van Damme van zijn kant behandelt ALS-patiënten in het ziekenhuis en doet zowel klinische studies als labo-onderzoek. Voor dat laatste maakt hij gebruik van de spatial multi-omics apparatuur die door Opening the future werd gecofinancierd. De komende jaren hoopt hij de rol van gliacellen bij ALS te ontdekken.

De meerwaarde van technologie en samenwerking met ingenieurs is essentieel. Van Den Bosch bestudeert menselijke cellen in microfluidic chambers, een geavanceerde versie van het plastic cultuurplaatje. “Die plaatjes worden in 3D geprint in een cleanroom. Daarna plaatst imec er elektrodes in. Zo krijg je een chip waarmee je de spiercontractie kan meten.” Philip Van Damme besluit: “We staan op een kantelpunt. Door op tijd mee te springen op de trein van de technologische revoluties zitten we in een goede positie om resultaten te boeken.”

Bron: KU Leuven – Opening the future