30 januari 2026

Volgens een nieuwe studie kunnen virussen permanente neurologische schade in de hand werken

• Virale infectie kan een soort ALS veroorzaken bij genetisch gevoelige muizen.
• De schade aan het ruggenmerg en de spieren blijft, zelfs nadat het virus uitgewerkt is.
• Dit muizenmodel vormt een opstap naar biomerkers en onderzoek naar ALS-therapieën.

Een virale infectie kan een neurologische ziekte die verwant is aan amyotrofische laterale sclerose (ALS) veroorzaken bij muizen met een specifiek genetisch profiel. Volgens een nieuwe studie bewijst dit hoe genetische en omgevingsfactoren samen aan de basis kunnen liggen van de ziekte.

De bevindingen suggereren dat het virus de vonk kan geven die blijvende schade aan het ruggenmerg en de spieren veroorzaakt, zelfs nadat het virus is uitgewerkt. Dit ontstekingsmechanisme geeft aan hoe moeilijk het is omgevingsfactoren te identificeren, juist omdat het virus allang is uitgedoofd tegen de tijd dat de eerste ALS-symptomen opduiken.

“Deze studie werpt nieuw licht op de verschillende types van schade die worden veroorzaakt door een virale infectie aan het ruggenmerg, de zenuwen en de spieren, zeker omdat de schade blijvend is bij gevoelige individuen”, zegt Candice Brinkmeyer-Langford, PhD, mede-auteur van de studie en verbonden aan de Texas A&M University School of Public Health, in een persbericht van de universiteit.

De studie heet ‘The association between virus-induced spinal cord pathology and the genetic background of the host’ (‘Het verband tussen ruggenmergpathologie die wordt geïnduceerd door een virus en de genetische achtergrond van de gastheer’) en verscheen in het Journal of Neuropathology & Experimental Neurology.

Een nieuw model voor omgevingsontstekingsmechanismen

ALS is een neurologische ziekte die wordt gekenmerkt door de aftakeling en het afsterven van motorneuronen, de zenuwcellen die de vrijwillige bewegingen controleren. Over de oorzaken van de ziekte tasten we nog gedeeltelijk in het duister. We weten dat genetische factoren een sleutelrol vervullen, al vermoeden we dat ook omgevingsfactoren zoals infecties een invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van de ziekte.

In deze studie probeerden de wetenschapper de respons na te gaan van de genetische blauwdruk van muizen op een virale infectie. Vijf verschillende genetische types van muizen werden geïnfecteerd met hetzelfde virus. Daarna werden op basis van gedetailleerde analyses de verschillende patronen van weefselschade en de klinische resultaten vergeleken.

Het virus in kwestie heet Theilers murine encefalomyelitis virus (TMEV) en treft voornamelijk het ruggenmerg van muizen. Alle bestudeerde muizen leden schade aan het ruggenmerg, maar de patronen van die schade liepen uiteen naargelang van het genetische type.

“We toonden aan dat de genetische achtergrond van de gastheer een grote invloed heeft op het type van schade aan het ruggenmerg en de ernst ervan”, schrijven de onderzoekers.

Volgens de ploeg suggereert dit dat genetische verschillen een invloed hebben op de respons van het zenuwstelsel op een virale infectie. De laboratoriumresultaten kunnen dan ook sterk afhankelijk zijn van het genetisch profiel van de geteste dieren, een factor waar wetenschappers die de invloed van virale infecties bestuderen ernstig rekening mee zullen moeten houden.

Uit de analyses bleek dat het genetische muizentype CC023 getroffen werd door een neurologische ziekte die lijkt op ALS, na te zijn geïnfecteerd met het TMEV. Deze muizen leden aan spierzwakte en de spieren krompen ook, zoals bij ALS-patiënten, en deze neurologische problemen hielden aan nadat het virus niet langer kon worden getraceerd.

“Dit is zeer interessant, want het betreft hier het eerste dierenmodel dat de oude theorie bevestigt dat een virus permanente neurologische schade of een ziekte — zoals ALS — kan veroorzaken lang nadat het virus zelf is uitgewerkt”, zegt Brinkmeyer-Langford.

De wetenschappers suggereren dat het nuttig is te blijven experimenteren met dit specifiek genetisch muizenprofiel omdat het “een uniek platform kan vormen om biomerkers te identificeren en nieuwe therapieën te onderzoeken” tegen ALS.

Vertaling: Bart De Becker

Bron: ALS News Today