Op maandag 12 oktober 2026 organiseerde de ALS Liga een infosessie rond zelfzorg voor professionele zorgverleners. Een gevarieerde groep psychologen, verpleegkundigen, ergotherapeuten, logopedisten en andere zorgprofessionals uit verschillende werkdomeinen kwam samen om ervaringen en inzichten uit te wisselen.

Het werd een warme, interactieve namiddag waarin niet alleen de sprekers, maar ook de deelnemers volop aan het woord kwamen. Want hoewel iedereen vanuit een andere achtergrond werkt, bleken heel wat uitdagingen en gevoelens herkenbaar.

Fouke Ombelet, verpleegkundig specialist ALS in het NMRC UZ Leuven, opende de namiddag. Zorgverleners kiezen vaak bewust voor een beroep waarin ze iets voor anderen kunnen betekenen. Die betrokkenheid is een grote kracht, maar kan ook een kwetsbaarheid zijn.

Zeker in de zorg voor personen met ALS (pALS) worden zorgverleners geconfronteerd met moeilijke situaties. De ziekte evolueert, de zorgnoden veranderen en pALS en hun naasten ervaren soms veel frustratie, verdriet en onmacht.

Ook als zorgverlener kan je je machteloos voelen. Je wil zoveel betekenen, maar soms kan je niet meer doen dan luisteren en nabij zijn. Daarnaast is er de tijdsdruk: wat als je voelt dat iemand meer aandacht nodig heeft, maar je agenda dat niet toelaat?

Daarom stonden we samen stil bij vragen als ‘waar liggen mijn grenzen en hoe geef ik die aan’, ‘hoe ga ik om met situaties die me emotioneel raken’. Het belang van ervaringen delen met collega’s kwam hierbij sterk naar voren: je hoeft niet alles alleen te dragen.

Karen De Meerleer, psychologe bij vzw PANAL, nam ons vervolgens mee in het belang van zelfzorg.

Ze nodigde de deelnemers uit om stil te staan bij hun eigen behoeften. Wat geeft jou energie tijdens je werk? Wat kost je energie? En wat heb jij nodig om je goed te voelen en je werk met voldoening te blijven doen?

Iedereen heeft zijn eigen energiegevers en energievreters. Een dankbare patiënt, een fijn gesprek met een collega of het gevoel écht iets te kunnen betekenen, kan veel voldoening geven. Anderzijds kunnen tijdsdruk, moeilijke emoties, hoge verwachtingen en een gevoel van machteloosheid zwaar doorwegen.

Daarom is het belangrijk om regelmatig stil te staan bij de balans tussen je draagkracht en je draaglast. Hoeveel zit er in jouw rugzak? En wat helpt jou om die rugzak te blijven dragen?

Ook de signalen van langdurige stress kwamen aan bod. Slecht slapen, piekeren, prikkelbaarheid of voortdurend moe zijn, kunnen tekenen zijn dat je grenzen bereikt worden.

Zelfzorg hoeft niet altijd iets groots te zijn. Even op adem komen, een pauze nemen, je gevoelens bespreekbaar maken, hulp durven vragen of bewust tijd maken voor iets wat je energie geeft, kan al een verschil maken. Zelfzorg is immers geen luxe, maar een noodzaak om te kunnen blijven zorgen voor een andere.

Maar zelfzorg is niet uitsluitend de verantwoordelijkheid is van de individuele zorgverlener, ook collega’s, teams en de organisatie waarvoor je werkt spelen hierin een essentiële rol. Een empathische werkomgeving waarin mensen zich gehoord, gesteund en gewaardeerd voelen, helpt om samen veerkrachtig te blijven.

We sloten af met deze belangrijke boodschap: goed zorgen voor anderen betekent niet dat je jezelf voortdurend op de laatste plaats moet zetten. Je mag grenzen aangeven, je mag hulp vragen en je hoeft niet altijd een oplossing te hebben. Soms is er gewoon zijn al heel waardevol.

Een welgemeende dankjewel aan Karen De Meerleer en Fouke Ombelet voor hun inspirerende bijdrage, en aan alle deelnemers voor hun openheid en waardevolle inbreng ! Want zorgen doen we niet alleen. We zorgen voor anderen, voor onszelf én voor elkaar. 💙