8 Juli 2026  

De handschoen is gemaakt van zachte stof en werd door Duitse wetenschappers ontwikkeld in samenspraak met de patiënt.

• Een samenwerkingsverband ontwikkelde een robothand waarmee een man met zware ALS weer grip heeft en zichzelf kan voeden.
• De draagbare handschoen uit zachte stof beschikt over opblaasbare kussentjes, die door zwakke spiersignalen worden aangestuurd.
• De handschoen is goedkoop en biedt mensen met zware verlammingsverschijnselen een oplossing op maat.

Een nieuwe, draagbare zachte handschoen heeft een man met amyotrofische laterale sclerose (ALS) weer grip op voorwerpen gegeven en stelt hem in staat zichzelf weer te voeden.

Het hulpmiddel is het resultaat van een rechtstreekse samenwerking tussen Duitse wetenschappers en de patiënt. De man kon ternauwernood nog een duimgewricht bewegen, maar met de handschoen heeft hij weer grip op een trits alledaagse voorwerpen.

“Deze patiënt heeft bewezen dat een exoskelet van zacht materiaal daadwerkelijk steun kan bieden aan neurologische patiënten”, zegt Gordon Cheng, PhD, coauteur van de studie en verbonden aan de Technische Universiteit van München, in een universiteitsartikel.

Cheng en collega’s beschrijven de ontwikkeling van hun nieuwe hulpmiddel in een studie met de titel ‘A dexterous soft hand exoskeleton restores intentional grasping in individuals with severe hand impairment’ (‘Een zacht en letterlijk handig exoskelet herstelt de doelbewuste grip van individuen met ernstige handletsels’). De studie verscheen in Nature Machine Intelligence.

ALS en verlies van mobiliteit

Bij ALS sterven de zenuwcellen die de vrijwillige bewegingen aansturen geleidelijk aan af. Spierzwakte is het gevolg. In een later stadium hebben de patiënten hulp nodig bij hun dagelijkse activiteiten.

Men probeert diverse strategieën uit om deze mensen hun onafhankelijkheid terug te geven. Zo maken hersenimplantaten het mogelijk opnieuw te spreken en een computer te bedienen met hun gedachten.

In de studie proberen de onderzoekers een man weer grip op het leven te geven dankzij een zachte exoskelethandschoen. Ze bestaat uit gewone kledingstof die voorzien is van opblaasbare kussentjes. De verlamde vingers maken de gewenste bewegingen naarmate de kussentjes worden opgeblazen of afgelaten.

Meestal ontwikkelen wetenschappers een dergelijk product in een laboratorium om het daarna op patiënten uit te proberen, maar onze onderzoekers lieten de patiënt de handschoen gedurende het hele ontwikkelingsproces testen. Zijn constante terugkoppeling bleek daarbij van grote waarde.

“We lieten de passieve aanpak resoluut varen en moedigden actieve deelname aan de ontwikkeling aan. Daarbij probeerden we diverse prototypes uit en verkregen we tastbare en concrete feedback over wat werkte en wat niet, en wat prioritair was”, zo schrijven de onderzoekers.

Het eindproduct detecteert minieme elektrische signalen van de zogeheten ‘flexor pollicis longus’, een spier in de voorarm die het mogelijk maakt voorwerpen vast te nemen. Geavanceerde computer-analytica vertalen deze signalen naar de bewegingen die de patiënt wil uitvoeren.

Op basis van de feedback van de patiënt werd de handschoen dusdanig ontworpen dat ze vooraf ingestelde steun biedt, zodat de hand tijdens de bewegingen in een welbepaalde positie blijft.

“Onze oplossing is intelligent in twee opzichten”, zegt John Nassour, PhD, coauteur van de studie en verbonden aan de Technische Universiteit van München. “We kunnen nu op basis van de signalen de grijpbewegingen voor 97% voorspellen, en we hebben hardware ontwikkeld die de bedoelde bewegingen optimaal ondersteunt.”

Dankzij het hulpmiddel bleek de patiënt opnieuw in staat alledaagse voorwerpen vast te nemen zoals flessen, borden, appels en gebak. Bijzonder interessant is dat hij opnieuw in staat bleek zichzelf te voeden, een voordeel waar hij bijzondere waarde aan hecht.

Slachtoffers van een beroerte

Daarop gingen de onderzoekers aan de slag met zes mensen wier handen waren verlamd door een beroerte, in drie gevallen zeer ernstig. Bij die laatste gevallen verbeterde de grip aanzienlijk en de drie patiënten met milde verlammingsverschijnselen konden hun vingers zelfs bewegen met hun eigen spieren, al vielen de resultaten bij hen uiteindelijk wat tegen en ging de grip er zelfs wat op achteruit.

Volgens de onderzoekers wijst dit op divergente behoeften qua handfunctionaliteit, zodat een aanpak op maat vereist is.

“Uit de studie komt duidelijk naar voren dat het nut van een dergelijk exoskelet sterk afhankelijk is van de mate waarin de hand nog functioneert”, schrijven de wetenschappers. “Patiënten met ernstige letsels deden aanzienlijk hun voordeel met de handigheidsondersteuning en de voorprogrammering van de handschoen, terwijl patiënten met milde letsels geen voordelen ondervonden of er zelfs op achteruitgingen. Hieruit blijkt dat exoskeletten die zijn toegesneden op ernstige verlammingen een invloed kunnen hebben op strategieën van de vrijwillige motoriek bij patiënten met een groter behoud van capaciteit. Dat onderstreept de nood aan oplossingen op maat.”

Volgens de onderzoekers is echter meer werk nodig om dit hulpmiddel verder te ontwikkelen en te optimaliseren voor mensen met specifieke fysieke behoeften. Anderzijds is de handschoen compact en licht, en bestaat ze uit goedkope materialen, zodat ze betaalbaar is.

“We hebben een nuttige en betaalbare oplossing gevonden”, besluit Cheng.

                                                                                                        Vertaling: Bart De Becker

Bron: ALS News Todayay