10 Juni 2026

Onderzoekers gaan AI inzetten om cellen te bestuderen en mogelijke therapiedoelen te identificeren

• Stanford heeft een subsidie van 13 miljoen dollar ontvangen om onbekende genetische oorzaken van ALS aan het licht te brengen.

• Onderzoekers gaan AI en geavanceerde genetische analyses gebruiken om nieuwe genetische factoren te identificeren.

• Het doel is om nieuwe genetische doelwitten te vinden voor de ontwikkeling van toekomstige ALS-behandelingen.

Een team van Stanford University heeft een subsidie van 13 miljoen dollar ontvangen om tot nu toe onbekende genetische oorzaken van amyotrofische laterale sclerose (ALS) bloot te leggen, met als doel doelwitten voor toekomstige behandelingen te identificeren.

De subsidie, toegekend door het California Institute for Regenerative Medicine (CIRM) aan een team onder leiding van Michael Snyder, PhD, hoogleraar genetica aan Stanford, zal een project ondersteunen dat kunstmatige intelligentie (AI) combineert met geavanceerde genetische analyse om te zoeken naar genetische factoren die een rol spelen bij ALS.

„Ik ben enthousiast omdat we een prachtige combinatie tot stand brengen van nieuwe, op AI gebaseerde benaderingen die een jaar geleden nog niet mogelijk waren — en een geweldig team, met experts op verschillende gebieden — om een lastig probleem aan te pakken“, zei Snyder in een nieuwsbericht van de universiteit.

ALS is een progressieve, neurodegeneratieve ziekte die wordt gekenmerkt door het verlies van motorneuronen, de zenuwcellen die de spierbewegingen aansturen. Naarmate deze cellen afsterven, worden de spieren steeds zwakker en verliezen mensen met ALS geleidelijk het vermogen om te lopen, te spreken, te slikken en uiteindelijk zelfstandig te ademen.

Onderzoekers gaan genen en DNA bestuderen

Hoewel onderzoekers verschillende genetische mutaties hebben geïdentificeerd die het risico op het ontwikkelen van ALS verhogen, komen deze mutaties slechts bij een minderheid van de patiënten voor. Voor de overgrote meerderheid van de gevallen is de oorzaak onbekend.

Volgens Snyder worden deze gevallen waarschijnlijk veroorzaakt door een complexe combinatie van meerdere genetische veranderingen en omgevingsfactoren, in plaats van door één enkele ziekteveroorzakende mutatie.

Snyder en zijn team zullen gebruikmaken van nieuw ontwikkelde, op AI gebaseerde methoden om de genetische samenstelling van mensen met en zonder ALS te vergelijken, om zo voorheen onbekende genetische factoren te identificeren. Ze zullen ook regulerende regio’s van het DNA onderzoeken die helpen bepalen welke genen in cellen worden in- of uitgeschakeld.

De analyses van het team zullen zich richten op verschillende celtypen. Naast motorneuronen – de zenuwcellen die bij ALS verloren gaan – zullen de wetenschappers ook andere soorten hersencellen bestuderen, aangezien verschillende genen in verschillende celtypen aan de ziekte kunnen bijdragen.

De onderzoekers zullen veelbelovende genetische doelwitten testen in een celmodel van ALS om te zien of het wijzigen van deze genen ziektegerelateerde kenmerken verandert, wat helpt bepalen of ze een directe rol spelen in de ziekte.

Snyder zei dat deze aanpak al één gen heeft geïdentificeerd dat voorheen niet in verband werd gebracht met ALS, en het team hoopt er nog veel meer te ontdekken.

„Je wilt niet al je eieren in één mand leggen; je wilt meer van dit soort genen vinden,” aldus Snyder.

Door nieuwe genen en regulerende DNA-regio’s te identificeren die verband houden met ALS, hopen de onderzoekers

Door nieuwe genen en regulerende DNA-regio’s te identificeren die verband houden met ALS, hopen de onderzoekers wetenschappers een breder scala aan potentiële therapeutische doelwitten te bieden. Het team is van plan zijn bevindingen openbaar te maken, zodat andere onderzoekers hierop kunnen voortbouwen en zo de ontwikkeling van nieuwe ALS-behandelingen kunnen helpen versnellen.

Bron: ALS News Today

Vertaling: Ann Bracke