09-02-2020

Onze DNA-reeks bevat een complexe genetische code, die van levensbelang is voor de normale ontwikkeling en het normaal functioneren van ons lichaam. Ieder van ons is drager van vier tot vijf miljoen ‘varianten’ in zijn DNA-reeks. En hoewel deze varianten ons helpen te maken tot de unieke individuen die we zijn, bepalen ze eveneens ons overgeërfde risico op aandoeningen als ALS.

Het is een uitdaging uit te maken welke DNA-varianten precies verband houden met welke ziekte. Eén welbepaalde strategie spitst zich toe op de ~1% van onze DNA-reeks die de productie van eiwitten codeert. Varianten van deze eiwitcoderingsreeksen, die we ‘genen’ noemen, kunnen in sommige gevallen het normale functioneren van eiwitten verstoren. Daartoe behoort het merendeel van de DNA-varianten waarvan we al wisten dat ze een rol spelen bij ALS, zoals de genen SOD1, TARDBP, FUS of ATXN2.

Project MinE screent momenteel de eiwitcoderingsgenen van 47.000 mensen. Daartoe behoren ALS-patiënten en gezonde controlegevallen die hebben bijgedragen tot Project MinE, maar ook deelnemers aan een groot aantal externe DNA-sequencingstudies die wereldwijd werden uitgevoerd.

Momenteel integreren onderzoekers de verschillende gegevens van alle 20 deelnemende landen. Dit grootschalige samenwerkingsverband verhoogt de kracht van de studie drastisch. Er moeten echter diverse technisch verwarrende elementen worden geïdentificeerd en uitgeschakeld bij het vergaren van gegevens uit meerdere DNA-sequencingcentra. Daartoe behoren varianten van de voorouderlijke of ziektestatus van de deelnemers of de methodologie die wordt gebruikt door de verschillende centra.

Eenmaal ze is afgewerkt, zal de studie de grootste analyse zijn van eiwitcoderende DNA-varianten voor ALS tot nog toe. Ze wordt een krachtige hulpbron voor de identificatie van ALS-risicofactoren. Wereldwijd werken onderzoekers hard aan de analyse van de vergaarde gegevens. Ze hopen dat ze tegen het einde van dit jaar significante vorderingen zullen hebben gemaakt. Pas ontdekte genen zullen het voorwerp vormen van opvolgingsstudies om te bepalen of ze in aanmerking komen als kandidaten voor nieuwe gentherapieën. Om die reden werden een aantal samenwerkingsverbanden opgestart met farmaceutische en biotech-ondernemingen.

Vertaling: Bart De Becker

Bron: Project MinE