26-05-2026

Abstract

Motorneuronziekte (MND) is een groep neurodegeneratieve aandoeningen die leiden tot degeneratie en afsterven van motorneuronen. De meest voorkomende vorm, amyotrofische laterale sclerose (ALS), wordt gekenmerkt door aantasting van zowel de bovenste als de onderste motorneuronen, wat zich klinisch kan manifesteren in de bulbaire regio of asymmetrisch in een ledemaat. De ziekte verloopt doorgaans over een periode van enkele maanden en de dood treedt op door ademhalingsfalen binnen 2-5 jaar na aanvang. Zoals we in dit overzichtsartikel benadrukken, zijn er weinig gegevens over MND in Afrika, hoewel er in deze regio – en in andere populaties met een relatief lage levensverwachting – vaak waarnemingen worden gedaan van een ogenschijnlijk vroegere aanvang van de ziekte en een lagere incidentie in vergelijking met de rest van de wereld. Gezien de HIV-epidemie in Afrika onderzoeken we kritisch het bewijs voor een verband tussen ALS en HIV-infectie. We bespreken kort aandoeningen die als ALS-                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  nabootsers kunnen worden beschouwd en vatten de beperkte gegevens over de genetica van ALS in deze regio samen. Andere kwesties die relevant zijn voor mensen met ALS in Afrika zijn het ontbreken van cognitieve en gedragsgegevens en de beperkte toegang tot multidisciplinaire klinieken, therapieën en palliatieve zorg. We delen ons perspectief op hoe het ALS Africa Network een verschuiving in het Afrikaanse ALS-landschap coördineert om de patiëntenzorg te verbeteren.

Belangrijkste punten

• Mensen met amyotrofische laterale sclerose (ALS) in Afrika hebben waarschijnlijk een vergelijkbaar ziektefenotype als mensen elders in de wereld, maar sommige kenmerken van de ziekte, zoals de gemiddelde leeftijd waarop de ziekte zich manifesteert, kunnen worden beïnvloed door de levensverwachting in sociaal-economisch achtergestelde omgevingen.

• Pathogenetische gegevens over ALS en andere motorneuronziekten in Afrika zijn schaars, hoewel er enkele regionale verschillen zijn waargenomen.

• Er is een verband gesuggereerd tussen ALS en hiv-infectie; De frequentie van hiv-infectie is echter vergelijkbaar tussen personen met en zonder ALS in regio’s met een hoge hiv-prevalentie in Afrika, dus de relatie is waarschijnlijk toevallig.

• Bepaalde ziekten die vrijwel uitsluitend in Afrika voorkomen, vertonen overeenkomsten met ALS en moeten worden meegenomen in de differentiaaldiagnose.

• Het ALS Africa-netwerk is opgericht om neurologen te ondersteunen en de patiëntenzorg in heel Afrika positief te beïnvloeden.

Vertaling: Gerda Eynatten-Bové

Bron: Nature Reviews Neurology